I. Nhận Diện Chu Kỳ Vĩ Mô

Để định vị trạng thái thị trường, hệ thống của Chu Cuoi Capital bắt đầu bằng việc xác lập trạng thái thị trường thông qua việc kiểm định hai nhóm biến số vĩ mô đối nghịch: các áp lực rủi ro cấu trúc và các động lực tăng trưởng nội tại.

1. Các yếu tố áp lực rủi ro

• Áp lực lạm phát do chi phí đẩy: Căng thẳng địa chính trị kéo dài tại eo biển Hormuz tác động trực tiếp đến chi phí vận tải và giá dầu thô toàn cầu. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 4 tháng đầu năm 2026 tăng 3,99% so với cùng kỳ. Áp lực dịch chuyển chi phí sang các nhóm ngành phụ thuộc như Ăn uống ngoài gia đình (+8,30%) và Giao thông (+11,08%), đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% của Quốc hội trước nhiều thử thách lớn.
• Cán cân thương mại nhập siêu: Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 4 tháng đầu năm đạt mức kỷ lục 344,17 tỷ USD (+24,2% svck). Tuy nhiên, tốc độ nhập khẩu tăng vọt (+28,7%) nhanh hơn xuất khẩu (+19,7%), khiến cán cân thương mại ghi nhận mức nhập siêu lên tới 7,11 tỷ USD (chỉ riêng tháng 4 nhập siêu đã chiếm 3,28 tỷ USD). Điều này làm suy giảm dự trữ ngoại hối của Việt Nam xuống dưới mức an toàn (chỉ còn tương đương khoảng 2 tháng nhập khẩu) và gia tăng áp lực kiểm soát tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước.
• Tín dụng tăng trưởng chậm và thiếu thanh khoản cục bộ ở hệ thống ngân hàng: Tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống chậm lại do mục tiêu tăng trưởng 2026 là 15%, thấp hơn hơn đáng kể so với cùng kỳ 2025 là 19%. Cuối năm 2025, các ngân hàng thương mại rơi vào trạng thái thiếu hụt thanh khoản cục bộ (do tốc độ cho vay tăng nhanh hơn tốc độ huy động khoảng 5%) khiến lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh làm thiết lập một nền chi phí vốn mới cho thị trường..

 2. Các yếu tố Tích cực và Động lực tăng trưởng

• Quyết tâm chính trị và mục tiêu tăng trưởng GDP 10%: Ngay khi bộ máy chính phủ mới được bổ nhiệm đầu tháng 04 thì đã có hàng loạt các chính sách tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy tăng trưởng. Bất chấp áp lực dòng vốn thắt chặt, bộ máy chính phủ mới đang vận hành quyết liệt nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế vĩ mô đạt 10%. Cụ thể ngân hàng nhà nước đã chỉ đạo toàn bộ hệ thống ngân hàng giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế và lãi suất đã bắt đầu giảm dần từ giữa tháng 4.

Biểu đồ lãi suất huy động của các nhóm NHTM- Nguồn các NHTM

• Hoạt động đầu tư và Nội lực tài khóa: Hoạt động đầu tư toàn xã hội trong 4 tháng đầu năm vẫn duy trì mức tăng trưởng ở mức 10,4% (đạt 187,1 nghìn tỷ đồng), hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng. Bên cạnh đó, bội thu ngân sách nhà nước trong 4 tháng đầu năm 2026 tăng mạnh 15,2%, tạo ra một tấm đệm tài khóa dư dả để chính phủ chủ động kích cầu và giải ngân đầu tư công khi cần thiết.
• Duy trì sự ổn định tỷ giá: Dù dự trữ ngoại hối đã suy giảm nhưng Ngân hàng Nhà nước vẫn điều hành tốt và duy trì tỷ giá ổn định trong suốt nửa đầu 2026, không bị trượt giá mạnh như năm 2025 điều này hỗ trợ ổn định chính sách xuất nhập khẩu.
• FDI bùng nổ mạnh mẽ: Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 18,24 tỷ USD (+32,0% svck), trong đó vốn thực hiện đạt 7,40 tỷ USD (+9,8%), khẳng định xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng dài hạn vào Việt Nam.
• Bản chất lành mạnh của dòng vốn:
  • Cơ cấu nhập khẩu hỗ trợ chu kỳ sản xuất: Phân tích sâu dữ liệu cấu thành từ Cục Thống kê cho thấy, nhóm Hàng tư liệu sản xuất (bao gồm máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng và nguyên nhiên vật liệu) chiếm tỷ trọng tuyệt đối lên tới 94,2% trong tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng đầu năm 2026. Trong đó, nhóm hàng máy móc thiết bị phục vụ mở rộng công suất chiếm 54,8% và nhóm nguyên nhiên vật liệu chiếm 39,4%. Diễn biến này chứng minh rằng hiện tượng nhập siêu ngắn hạn (7,11 tỷ USD) thực chất không phải thâm hụt tiêu dùng, mà là hoạt động chủ động tích trữ nguyên liệu đầu vào và nâng cấp hạ tầng nhà xưởng của các doanh nghiệp để đón đầu mùa cao điểm sản xuất công nghiệp và xuất khẩu trong giai đoạn quý II và quý III/2026.
  • Chính sách “nắn” dòng tín dụng: Ngân hàng Nhà nước đang thực hiện nắn dòng vốn một cách cơ học: siết chặt và giảm tối đa tỷ trọng tín dụng chảy vào các lĩnh vực phi sản xuất, không hỗ trợ nhiều cho GDP (như đầu cơ bất động sản dân dụng chiếm 24% tín dụng toàn hệ thống nhưng chỉ đóng góp 8% vào tăng trưởng), và ép dòng vốn chảy thẳng vào khu vực sản xuất thực sản sinh giá trị. Hệ thống ngân hàng cũng được kiểm soát chặt chẽ, hướng đến mục tiêu quản trị rủi ro nghiêm ngặt theo chuẩn Basel III thay vì tăng trưởng nóng.

II. Tổng Hợp Chấm Điểm & Định Vị Trạng Thái Thị Trường

Các yếu tố vĩ mô và động lượng thị trường luôn đan xen các yếu tố tiêu cực và tích cực, để đưa ra đánh giá tổng quan, loại bỏ yếu tố cảm tính, Chu Cuoi Capital tổng hợp đưa vào Hệ thống chấm điểm nội bộ như sau:

Kết quả chấm điểm hiện tại (giữa năm 2026):

• Tiêu chí Tăng trưởng GDP: 0 điểm
• Tiêu chí Xu hướng Lãi suất: 5 điểm
• Tiêu chí Định giá Thị trường: 5 điểm
• Các tiêu chí vĩ mô bổ trợ: 0 điểm

TỔNG ĐIỂM ĐẠT:                 4.0 điểm / 7 điểm

Thang điểm tham chiếu hệ thống:

• Từ 5 đến 7 điểm Trạng thái Market ON: Chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, thanh khoản mở rộng. Ưu tiên chiến lược tấn công với tỷ trọng 80-100% NAV.
• Từ 3 đến 4.5 điểm Trạng thái Market NEUTRAL: Các xung lực rủi ro và cơ hội cân bằng, hỗ trợ thanh khoản suy yếu và thị trường phân hóa. Áp dụng chiến lược Phòng thủ chủ động với tỷ trọng quanh 50% NAV.
• Dưới 3 điểm Trạng thái Market OFF: Chính sách bất lợi, thanh khoản thắt chặt. Kích hoạt trạng thái phòng thủ cực đoan, đưa NAV về mức 0-15% để bảo toàn vốn.

Kết luận trạng thái: Dựa trên bảng điểm tham chiếu thì trạng thái thị trường hiện tại là MARKET NEUTRAL và đang có xu hướng nghiêng dần về phía ON.

III. Định Vị Chu Kỳ Thị Trường: Hiện Tượng Độ Lệch Định Giá Của Nhóm Vn-Mid

1. Hệ tọa độ chu kỳ thời gian

Hệ thống định vị chu kỳ dựa trên biểu đồ kỹ thuật dài hạn chỉ ra thị trường đang nằm ở vùng giao thoa cấu trúc cấu thành bởi các mốc thời gian lớn:

Biểu đồ các chu kỳ của Vnindex- Nguồn dữ liệu thị trường

Sự hội tụ của cả 3 chu kỳ dài hạn đều đang đồng loạt hướng về một vùng đáy vào giai đoạn cuối năm 2027 đến giữa năm 2028. Tuy nhiên, do đặc tính biên độ dao động của các đáy chu kỳ dài hạn thường kéo dài khó xác định chính xác thời điểm, vì vậy chúng ta không áp dụng cứng nhắc mà xem đây là thông số bổ trợ cho quá trình phân tích.

Chúng ta sử dụng hệ thống thiết lập mốc cuối năm 2026 là “Cửa sổ rủi ro”. Kể từ thời điểm này, hệ thống sẽ kích hoạt trạng thái kiểm soát rủi ro thận trọng như sau:

• Kịch bản duy trì đà tăng trưởng: Nếu nền tảng vĩ mô nội địa tiếp tục ổn định, dòng vốn nắn vào sản xuất thực vận hành hiệu quả và xung lực thị trường chưa xuất hiện dấu hiệu suy yếu, danh mục sẽ tiếp tục duy trì trạng thái tấn công để tận dụng tối đa đà tăng trưởng của phân khúc VN-MID.
• Kịch bản kích hoạt phòng thủ: Hệ thống chỉ thực hiện co cụm vị thế an toàn khi xuất hiện các tín hiệu xác nhận từ thị trường: hiện tượng phân kỳ rõ rệt về độ rộng thị trường, động lượng tăng trưởng của chỉ số chung chậm lại và sự tăng trưởng của đa số doanh nghiệp trong quý tiếp theo không như kỳ vọng.2. Sự phân hóa cấu trúc của chỉ số chung và Sức bật định giá của nhóm VN-MID

Nghịch lý lớn nhất hiện nay là chỉ số VN-Index đang neo ở vùng đỉnh lịch sử, tạo cảm giác thị trường “đắt”. Tuy nhiên, công cụ độ rộng thị trường và chỉ số VN-MID (Nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa) lại cho thấy một khoảng trống định giá sai lệch lớn:

• Chỉ số chung bị bóp méo cấu trúc: VN-Index bị kéo giật ảo do nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn nhất sàn tăng quá mạnh. Cụ thể trong 10 tháng qua: VIC tăng 258%, VHM tăng 65% (cả 2 cổ phiếu đều thuộc Vingroup) và tổng vốn hóa của 2 mã này đã lớn hơn quy mô của 8 doanh nghiệp còn lại trong Top 10. Diễn biến này khiến cho VN-Index tăng tới 25.55%, trong khi thực tế chỉ số VN-MID chỉ tăng 0.74%.

Biểu đồ so sánh Vnindex và Vnmid- Nguồn dữ liệu thị trường

• Sức bật lợi nhuận thực tế: Trái ngược với sự loay hoay ở vùng đáy kỹ thuật, sức khỏe nội tại của nhóm cổ phiếu vốn hóa trung bình duy trì đà tăng trưởng mạnh. Tăng trưởng lợi nhuận sau thuế quý I/2026 của nhóm VN-MID đạt tới 82,6% so với cùng kỳ, bỏ xa mức tăng trưởng 27,4% của nhóm VN30 và 38,2% của toàn thị trường.

Biểu đồ lợi nhuận 1Q26 của các doanh nghiệp niêm yết- Nguồn BCTC các doanh nghiệp, Fiingroup

• Định giá rẻ dưới góc nhìn cơ bản: Trong khi nội tại lợi nhuận tăng mạnh nhờ dòng vốn được chính phủ nắn vào sản xuất thực, thì định giá P/B toàn thị trường nếu loại bỏ nhóm Vingroup chỉ đang nằm ở mức bằng trung vị 10 năm lịch sử. Thậm chí định giá P/E của phần lớn các doanh nghiệp chất lượng cao đang nằm ở vùng trũng, ở mức bằng trung vị 10 năm hoặc thấp hơn trung vị khoảng 1 độ lệch chuẩn. Sự vênh nhau giữa định giá rẻ dưới trung vị và tốc độ tăng trưởng lợi nhuận 82,6% chính là nơi các hiện tượng định giá sai của thị trường xuất hiện rõ ràng nhất.
• Chất xúc tác bổ trợ: Câu chuyện Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi đang là bệ đỡ tâm lý cho dòng tiền. Song song đó, làn sóng tăng vốn hướng đến chuẩn Basel III của hệ thống ngân hàng và các thương vụ quốc hữu hóa, IPO lớn (từ doanh nghiệp nhà nước đến tư nhân) đang tạo lực đỡ vững chắc thu hút tâm lý dòng vốn.

IV. Chiến Lược Phân Bổ Và Khung Danh Mục Theo Dõi

Dựa trên việc định vị trạng thái Market NEUTRAL kết hợp các câu chuyện thị trường và mức định giá rẻ của VN-MID, hệ thống xác lập lộ trình phân bổ như sau:

1. Quy tắc quản trị nguồn vốn

• Tỷ trọng giải ngân hiện tại: Duy trì ở mức 80% – 90% NAV nhằm tận dụng nhịp tích lũy đáy ngắn hạn của nhiều cổ phiếu cơ bản tốt.
• Điều kiện nâng tỷ trọng lên 100% NAV: Chỉ thực hiện khi thanh khoản toàn thị trường xác nhận duy trì ổn định trên mức 35.000 tỷ đồng/phiên và độ rộng thị trường lan tỏa tăng, thể hiện cho sự tăng giá của phần lớn thị trường chứ không phải chỉ tăng cục bộ ở một vài nhóm cổ phiếu.
• Chiến lược cuối năm: Càng về cuối năm 2026, hệ thống chú ý kiểm soát chặt quản trị rủi ro, giảm dần tỷ trọng để phòng thủ khi thị trường có dấu hiệu suy yếu, có sự phân kỳ độ rộng thị trường.
• 2. Khung danh mục cổ phiếu theo dõi

Danh mục cổ phiếu theo dõi và luận điểm đầu tư tóm tắt theo bảng sau:

Hướng dẫn vận hành: Từ danh mục theo dõi này, nhà quản lý cần liên tục cập nhật các thông tin mới nhất về chính sách vĩ mô, tình hình thị trường chung và hoạt động của từng doanh nghiệp để từ đó lựa chọn ra danh mục đầu tư thực tế gồm 7-10 cổ phiếu, nằm trong 3-5 ngành chiến lược.

V. Nhận Xét Chung

Thị trường giữa năm 2026 tuy còn tồn tại một số áp lực rủi ro ngắn hạn nhưng đánh giá tổng quan chung đang ở trạng thái trên trung tính. Chiến lược tối ưu giai đoạn này là chủ động bóc tách lớp nhiễu của VN-Index để nhìn thấy vùng trũng định giá hấp dẫn của nhiều doanh nghiệp, từ đó tận dụng sóng tăng trưởng của phân khúc VN-MID trong giai đoạn quý II và quý III. Tuy nhiên, cần giữ sự kỷ luật nghiêm ngặt để co cụm vị thế phòng thủ từ cuối năm 2026 khi tiến gần cửa sổ giao thoa hình thành đáy của các chu kỳ dài hạn.

Bài viết tiếng anh: tại Substack

 (Bài viết này nhằm mục đích cung cấp thông tin, không phải là lời khuyên đầu tư. Đầu tư chứng khoán có tính rủi ro cao, vì vậy bạn cần tìm hiểu kỹ để tự ra quyết định cho danh mục của mình).