1 Lý do cần thiết sử dụng công cụ độ rộng thị trường

 Trong thực tế, chỉ số thị trường không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác trạng thái chung của toàn bộ cổ phiếu. Có những giai đoạn chỉ số tiếp tục tăng, thậm chí đạt mức cao mới, trong khi phần lớn cổ phiếu lại suy giảm hoặc đi ngang. Hiện tượng này thường xuất phát từ việc một số cổ phiếu vốn hóa lớn có khả năng chi phối biến động của chỉ số, khiến cho diễn biến bề ngoài của thị trường không phản ánh đúng sức mạnh nội tại.

 Năm 2025, nhóm cổ phiếu thuộc VinGroup đã làm méo mó chỉ số VN-Index. Chỉ số tăng mạnh từ 1.269 điểm lên 1.784 điểm, tương đương mức tăng 40,5% (hơn 500 điểm), nhưng đa số các nhóm ngành có mức tăng thấp hơn đáng kể, thậm chí nhiều cổ phiếu còn giảm giá. Cụ thể, ngân hàng tăng khoảng 30,7%, bất động sản 15%, chứng khoán 27%, điện 6,5%. Trong khi đó, riêng nhóm VinGroup tăng tới 347% trở thành động lực chính kéo VN-Index đi lên.

  Theo thống kê, VN-Index tăng khoảng 518 điểm trong năm 2025 thì riêng hai cổ phiếu lớn là Vingroup và Vinhomes đã đóng góp khoảng 370 điểm, tương đương gần 70% mức tăng của chỉ số. Ngược lại, chỉ số VN Smallcap – đại diện cho cổ phiếu vốn hóa nhỏ – chỉ tăng 1,4%, cho thấy sự chênh lệch rất lớn so với VN-Index.

Điều này đặt ra một vấn đề quan trọng trong phân tích: việc chỉ dựa vào chỉ số có thể dẫn đến đánh giá sai về trạng thái thị trường và mức độ rủi ro thực sự.

✔ Để giải quyết vấn đề này, độ rộng thị trường (Market Breadth) được sử dụng nhằm đo lường mức độ lan tỏa của xu hướng trên toàn bộ thị trường. Thay vì tập trung vào biến động của chỉ số, công cụ này phản ánh có bao nhiêu cổ phiếu thực sự tham gia vào xu hướng tăng hoặc giảm. Qua đó, độ rộng giúp đánh giá chất lượng của xu hướng: một xu hướng bền vững thường đi kèm với sự tham gia rộng rãi của dòng tiền, trong khi xu hướng yếu thường chỉ được dẫn dắt bởi một nhóm cổ phiếu.

2 Phương pháp đo lường và cách sử dụng

✔ Một trong những cách đo lường phổ biến là sử dụng tỷ lệ cổ phiếu nằm trên đường trung bình động 50 ngày (MA50). Đường MA50 đại diện cho xu hướng trung hạn, do đó việc một cổ phiếu nằm trên hay dưới MA50 có thể phản ánh trạng thái xu hướng của cổ phiếu đó.

✔ Khi tổng hợp trên toàn thị trường, tỷ lệ cổ phiếu nằm trên MA50 sẽ phản ánh mức độ lan tỏa của xu hướng. Để giảm nhiễu, dữ liệu này thường được làm mượt bằng đường trung bình ngắn hạn (ví dụ MA20 của chính chỉ báo độ rộng).

Nguồn: Amibroker, Dữ liệu thị trường

✔ Trong thực tế, một số ngưỡng tham khảo thường được sử dụng để diễn giải tín hiệu: Khi tỷ lệ này vượt trên 70–75%, thị trường thường ở trạng thái quá mua; ngược lại, khi giảm xuống dưới 25–30%, thị trường thường ở trạng thái quá bán.

✔ Tuy nhiên, ý nghĩa của chỉ báo không nằm ở một con số cụ thể, mà ở xu hướng vận động của nó theo thời gian.

3 Cách sử dụng độ rộng để phân tích

✔ Độ rộng thị trường đặc biệt hữu ích trong việc đánh giá chất lượng của xu hướng. Khi chỉ số tăng đồng thời với việc độ rộng cải thiện sẽ thể hiện dòng tiền đang lan tỏa và xu hướng tăng có nền tảng vững chắc. Ngược lại, nếu chỉ số tiếp tục tăng nhưng độ rộng suy giảm, đây là tín hiệu cho thấy xu hướng đang yếu dần về mặt nội tại.

✔ Một tín hiệu quan trọng là hiện tượng phân kỳ giữa chỉ số và độ rộng thị trường. Khi chỉ số tạo đỉnh mới nhưng độ rộng không xác nhận, khả năng cao thị trường đang bước vào giai đoạn phân hóa và rủi ro điều chỉnh gia tăng.

Nguồn: Amibroker, Dữ liệu thị trường

✔ Ứng dụng thực tế: Diễn biến của thị trường Việt Nam trong cuối năm 2025 là một ví dụ điển hình. Trong giai đoạn này, VNIndex tiếp tục tăng nhưng quan sát độ rộng thị trường cho thấy: sau giai đoạn đầu tăng đồng thuận, chỉ báo này bắt đầu phân kỳ với chỉ số Vnindex và độ rộng suy yếu, phản ánh sự thu hẹp của dòng tiền. Điều này cho thấy xu hướng tăng không còn lan tỏa rộng và là tín hiệu sớm cho thấy thị trường đang chuyển sang trạng thái phân hóa. Thực tế cuối năm 2025 mức tăng Vnindex chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn các nhóm ngành và cổ phiếu còn lại không tăng tương ứng, thậm chí nhiều cổ phiếu suy giảm.

4 Vai trò trong hệ thống đầu tư

✔  Độ rộng thị trường là một chỉ báo có tính dẫn dắt, đặc biệt hiệu quả khi thị trường ở các trạng thái cực trị hoặc khi xuất hiện phân kỳ với chỉ số. Tuy nhiên, trong các giai đoạn trung tính, tín hiệu từ độ rộng có thể kém rõ ràng và cần được kết hợp với các yếu tố khác như định giá, thanh khoản và chu kỳ thị trường. Độ rộng thị trường được sử dụng như một công cụ xác nhận trong quá trình ra quyết định, thay vì là tín hiệu giao dịch độc lập.

✔  Trong hệ thống phân tích, độ rộng đóng vai trò là công cụ xác nhận, giúp đánh giá liệu xu hướng hiện tại có được hỗ trợ bởi dòng tiền lan tỏa hay không. Đây là một lớp kiểm tra quan trọng trước khi đưa ra quyết định điều chỉnh tỷ trọng danh mục.

✔  Tóm lại, độ rộng thị trường không nhằm mục tiêu dự báo điểm số, mà giúp đánh giá chất lượng của xu hướng và hỗ trợ quá trình phân bổ vốn một cách có kỷ luật.

Theo Chú Cuội Capital

Để biết thêm chi tiết, các bạn vui lòng xem trong video sau:

Theo dõi Chú Cuội Capital trên mạng xã hội: Youtube  Facebook

Chú Cuội Capital – Đầu tư theo chu kỳ